Voorkomen, helpen en maatregelen nemen: beter dan “straffen”

team-472488__180Het zijn kinderen die je in de klas hebt. Kinderen met ’s ochtends soms al een heel avontuur achter de rug. Je herkent het wel: boze papa of mama in de ochtendstress, broertje dat moest overgeven, drukte in het openbaar vervoer, erachter komen iets belangrijks als een gymtas vergeten te zijn en wat nu?, geplaagd / gepest onderweg of vlak voor school, verdrietig om een ziek huisdier / overleden oma of “zomaar want ik dacht er ineens aan dat vorig jaar onze hond dood ging”.

Vervolgens wandelen deze kinderen je klas binnen en jij staat klaar met je programma. Het mooiste is als je de kinderen even kunt laten ” aankomen” in de sfeer van school. Dit doe je vast al automatisch: even zelf laten lezen / boekje kijken, een verhaal vertellen, met elkaar zingen. Als leerkracht voel je dat dit goed werkt!

School is de plek waar duidelijke regels zijn, waar rust heerst en waar alles is een ritme gebeurt: voor alles is een plek én tijd. Je weet wat er van je verwacht wordt als kind. En toch gaat het elke dag wel mis met kinderen: voor de beurt praten, van de plek lopen wanneer het niet mag, brutaal zijn, kliederen met stift in de WC, van het plein af gaan, liegen, te laat komen, de les verstoren, spullen afpakken, enz.

Tja….wat doen je er aan als leerkracht?

Voorkómen

Met duidelijkheid en consequent zijn voorkom je een heleboel problemen. Als het nodig is herhaal je de afspraak “vinger opsteken” waarvan je denkt dat de kinderen dat toch wel kunnen onthouden gewoon nóg een keer en nóg een keer. En natuurlijk leef je de hele dag vóór hoe je hebt hebben wilt en blijft dat ook benoemen. Je bevestigt de kinderen als het goed gaat, je corrigeert / stuurt bij waar het mis gaat.

Hier nog een blog over hoe je veel ordeproblemen kunt voorkomen:  Zo werken de kinderen stil tijdens het zelfstandig werken.

Helpen

Ondanks je inzet om problemen te voorkómen is dat soms niet genoeg. Hoe vaak ik al niet heb gehoord bij een invalklus dat een leerling tegen me zei dat hij/zij er niks aan kon doen maar “Ik móet er gewoon doorheen praten want ik heb ADHD”. Herken jij dat ook?

Daar laat ik mij niet door vangen. Er doorheen praten mág gewoon niet. Ik zeg dan altijd: “Ik ga je helpen om dit niet meer te doen vandaag want ook jij kunt dit. We doen het gewoon samen.” Bijna altijd lukt dit. Ik help inderdaad in de praktijk, geef op tijd een seintje, herinner het kind vriendelijk en steek mijn duim op waar het goed gaat. Het is een kleine moeite en erg plezierig voor de héle klas. Want andere kinderen kunnen veel last hebben van de “ruis” die dit kind veroorzaakt.

Het helpen kun je in alle andere gevallen van verstoringen en problemen toepassen. Maar er is een grens aan de tijd en energie die je er in kunt steken. Je moet ook nog les geven en het leerproces begeleiden geloof ik 😉

Dan wordt het tijd voor

Maatregelen

Kinderen die niet tot werken komen en /of storen waarbij het voorkomen én het helpen niet werkt zijn gebaat bij maatregelen. Ik noem dat bewust geen straf. Straf is klem zetten, heeft een negatieve lading en het is juist de bedoeling dat ook deze leerling óók in het leerproces komt. Of in elk geval de anderen niet stoort. Je neemt maatregelen om er voor te zorgen dat dit gebeurt. Benoem je maatregelen expliciet, geef desnoods eerst de keuze om nog in dezelfde setting te functioneren maar als dat niet werkt: direct uitvoeren. Geen emotie van boosheid, ongeduld of frustratie, het is een maatregel en daardoor een hulp zodat de les verder kan en de leerling ook. Je hebt geprobeerd te helpen, dat lukt niet dus nu maar zo. Iedereen wordt er beter van.

  • Andere plek in/buiten de klas: vertel erbij wat je verwacht van je leerling: maak opdracht 3 en 4 en als je vragen hebt kun je net als alle kinderen komen. Of: werk door tot kwart over 10 en laat dan zien wat je hebt gedaan. In elk geval laat je weten: “Ik ben er óók voor jou!”
  • Noteer het wangedrag als aantekening voor de vaste leerkracht en laat dit aan de leerling zien. Klopt dit zo? Zou het kunnen dat er vandaag nog een aantekening van verbetering bij komt? Vertel ook waarom je dit doorgeeft; deze leerling heeft vandaag niet kunnen werken en daardoor morgen waarschijnlijk extra hulp nodig van de eigen leerkracht.
  • Maak even een praatje met de leerling: wat heb jij nodig om goed te kunnen werken? Bij een onzin antwoord waar je geen tijd voor hebt neem je zelf een beslissing, en anders probeer je de oplossing van de leerling uit. Nadeel als invaller: je weet niet of dit werkelijk de handigste oplossing is. Soms ontstaan er dan nog meer problemen. Bij twijfel: niet doen.
  • Bij onrust in de hele klas: laat het werk stilleggen en vertel dat je merkt dat er onrust is. Wordt de opdracht niet begrepen? Is er iets spannends op komst? Hou dit praatje kort, los het probleem op of parkeer het waar het hoort en ga verder met de les.

Blijf zakelijk en kort bij je maatregel: geen discussie, wel actie.

Laatst nam ik een heel ander soort maatregel. Een omkeerde zeg maar. Wat een geklets tussendoor van een klas waarvan ik weet dat ze er om bekend staan. Ik heb gewoon gezegd dat ik even ging stoppen met de les, omdat het zo geen werken meer voor me was. Boos worden was geen optie voor me zei ik dus ik ging zitten.

Je hebt vast ook wel eens zoiets gedaan. Soms gaan kinderen nog harder / meer praten, spannend is dat…. Maar uiteindelijk werkt het wel, als je maar stoïcijns genoeg blijft: het wordt stiller en stiller. En dan pak je doodgemoedereerd en met een knipoog de les weer op.

De kinderen gaan naar huis, hopelijk hebben ze een goede dag gehad op een plek waar ze werden geholpen, waar duidelijkheid was en waar ze soms strengheid maar wel rechtvaardigheid ervoeren. Geef de kinderen een hand aan het einde van de dag bij de deur en zeg er eventueel nog iets opbouwends over: “Volgende keer help ik je weer”, “Fijn dat je eerlijk bent geweest over wat je moeilijk vindt”. Het hoeft niet allemaal gelukt te zijn om toch de dag positief af te sluiten. Vergeet niet de kinderen die altijd maar geduld hebben en klaar zitten te laten merken dat je het hebt gezien. Dat verdienen ze.

Voor sommige kinderen is school een fijnere plek dan thuis. Wat fijn dat de invaller hen dan duidelijkheid bood en daadkracht!

 

 

Advertenties

Over invaltips

Directeur Basisonderwijs, Begeleider en opleider invallers basisonderwijs, eigenaar Cursus op Ameland, auteur boeken en columns, (gast) spreker
Dit bericht werd geplaatst in Energie houden, orde houden en getagged met , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s